పెంపుడు జంతువుల దగ్గరేనా? ఈ వ్యాధులు మనిషికీ సోకొచ్చు!

రాజనీతి ఆరోగ్య ప్రత్యేక కథనం | ఆగస్టు 10, 2026

మనుషులు, జంతువుల మధ్య అనుబంధం పెరుగుతున్న కొద్దీ కొన్ని అంటువ్యాధులు ఒక జీవి నుంచి మరో జీవికి వ్యాపించే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. జంతువుల నుంచి మనుషులకు సంక్రమించే వ్యాధులను జూనోటిక్‌ వ్యాధులు అంటారు. బ్యాక్టీరియా, వైరస్‌లు, పరాన్నజీవులు వంటి వివిధ రకాల సూక్ష్మజీవులు వీటికి కారణం కావచ్చు.

ఏయే వ్యాధులు ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి?

రేబీస్‌, ఏవియన్‌ ఇన్‌ఫ్లూయెంజా (బర్డ్‌ ఫ్లూ), కొన్ని రకాల స్వైన్‌ ఫ్లూ, ఎబోలా వంటి వ్యాధులు జంతువులు–మనుషుల మధ్య సంక్రమించే వ్యాధులకు ఉదాహరణలు. అయితే ప్రతి జంతు వ్యాధి మనుషులకు సోకుతుందని భావించకూడదు. వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవి, సంపర్కం జరిగిన విధానం, వ్యక్తి ఆరోగ్య పరిస్థితి వంటి అంశాలపై ప్రమాదం ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఎలా సోకుతాయి?

అనారోగ్యంతో ఉన్న జంతువును నేరుగా తాకడం, దాని రక్తం లేదా ఇతర శరీర ద్రవాలతో సంపర్కం, కలుషిత పరిసరాలు, ఆహారం లేదా నీటి ద్వారా కొన్ని జూనోటిక్‌ ఇన్ఫెక్షన్లు మనుషులకు చేరవచ్చు. కొన్ని వ్యాధులు దోమలు, పేలు, టిక్స్‌ వంటి వాహకాల ద్వారా కూడా వ్యాపిస్తాయి.

ముఖ్యంగా పశువులు, పక్షులు లేదా ఇతర జంతువులతో వృత్తిపరంగా ఎక్కువ సమయం గడిపే వ్యక్తులు అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. అనారోగ్యంగా కనిపించే లేదా మృతిచెందిన జంతువులను చేతులతో తాకకుండా సంబంధిత అధికారులకు సమాచారం ఇవ్వడం మంచిది.

పెంపుడు జంతువులతోనూ జాగ్రత్త అవసరం

ఇంట్లో కుక్కలు, పిల్లులు వంటి పెంపుడు జంతువులు ఉన్నవారు వాటికి అవసరమైన టీకాలు, పశువైద్య పరీక్షలు క్రమం తప్పకుండా చేయించాలి. జంతువులతో మెలిగిన తర్వాత చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోవడం, ఆహారాన్ని జంతువుల నుంచి వేరుగా ఉంచడం వంటి సాధారణ పరిశుభ్రత చర్యలు కూడా ముఖ్యం.

జంతువు కరిచినా, గీచినా లేదా అనుమానాస్పదంగా జంతు సంపర్కం జరిగినా నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే వైద్య సలహా తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా రేబీస్‌ విషయంలో సమయానికి వైద్య చర్యలు తీసుకోవడం అత్యంత కీలకం.

‘వన్‌ హెల్త్‌’ ఎందుకు ముఖ్యం?

జూనోటిక్‌ వ్యాధులను ఎదుర్కోవడం కేవలం వైద్య శాఖ బాధ్యత కాదు. మనుషుల ఆరోగ్యం, జంతువుల ఆరోగ్యం, పర్యావరణం పరస్పరం అనుసంధానమై ఉన్నాయని WHO చెబుతోంది. అందుకే మానవ వైద్య, పశువైద్య, పర్యావరణ విభాగాలు కలిసి పనిచేసే ‘వన్‌ హెల్త్‌’ విధానం వ్యాధుల ముందస్తు గుర్తింపు, నివారణ, నియంత్రణలో కీలకం.