‘ప్రజాస్వామ్య పునరుద్ధరణ అప్పుడే మొదలవుతుంది’ అంటూ రాహుల్‌ సంచలన వ్యాఖ్యలు..
రాజనీతి | న్యూఢిల్లీ | అక్టోబర్‌ 10, 2026
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌తో పాటు కేంద్రంలోని నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం కూడా పదవి నుంచి దిగిపోతుందని లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్‌ గాంధీ వ్యాఖ్యానించారు. ఆ తర్వాతే దేశంలో ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ పునరుద్ధరణ ప్రారంభమవుతుందని పేర్కొన్నారు. ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR) ప్రక్రియపై ప్రతిపక్షాలు ఆందోళనలు కొనసాగిస్తున్న నేపథ్యంలో శనివారం సామాజిక మాధ్యమం ఎక్స్‌ వేదికగా రాహుల్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి. జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ పదవి నుంచి తప్పుకోవాలని డిమాండ్‌ చేస్తున్న రాహుల్‌, సమస్య ఒక్క ఎన్నికల కమిషనర్‌కే పరిమితం కాదని, ప్రస్తుత ప్రభుత్వ వ్యవస్థలోనే లోతైన సమస్యలు ఉన్నాయని ఆరోపించారు.
జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ వెళ్లిపోతారు.. ఈ ప్రభుత్వమూ పోతుంది: రాహుల్‌ గాంధీ
శనివారం హిందీలో చేసిన పోస్టులో జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ వెళ్లిపోతారని, ఈ ప్రభుత్వం కూడా వెళ్లిపోతుందని, ఆ తర్వాత ప్రజాస్వామ్యాన్ని సరిదిద్దే ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుందని రాహుల్‌ పేర్కొన్నారు. ఈ పోస్టుకు శుక్రవారం పార్లమెంట్‌ సెంట్రల్‌ హాల్‌లో ‘ఇండియా’ కూటమి ఎంపీలను ఉద్దేశించి తాను చేసిన ప్రసంగం వీడియోను జత చేశారు. ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై ప్రతిపక్షాలు వ్యక్తం చేస్తున్న అభ్యంతరాలను ప్రస్తావిస్తూ తమ రాజకీయ పోరాటాన్ని మరింత ఉద్ధృతం చేయనున్నట్లు సంకేతాలిచ్చారు.
శుక్రవారం రాజ్యాంగ సదన్‌లోని సెంట్రల్‌ హాల్‌లో సమావేశమైన విపక్ష ఎంపీలతో రాహుల్‌ మాట్లాడుతూ గత మూడు నాలుగు రోజులుగా కొనసాగిస్తున్న ఒత్తిడిని ఇదే స్థాయిలో కొనసాగిస్తే కేంద్ర ప్రభుత్వం పడిపోతుందని తాను హామీ ఇస్తున్నట్లు వ్యాఖ్యానించారు. ప్రతిపక్షాల నిరసనలు ప్రభుత్వాన్ని ఆందోళనకు గురిచేశాయని అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ వ్యవహారం కంటే తీవ్రమైన సమస్య దేశంలో ఉందని, దానికి పరిష్కారం ప్రస్తుత ప్రభుత్వాన్ని అధికారం నుంచి తప్పించడమేనని పేర్కొన్నారు. ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ కోసం సాగిస్తున్న పోరాటం అత్యంత ముఖ్యమైనదని ఎంపీలకు వివరించారు.
ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియలో అవకతవకలు జరుగుతున్నాయని కాంగ్రెస్‌తో పాటు పలు ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఆరోపిస్తున్నాయి. అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు జాబితాల నుంచి తొలగిస్తున్నారని, ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజల్లో అనుమానాలు పెరుగుతున్నాయని పేర్కొంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్‌ చేస్తూ ఢిల్లీలో వరుస నిరసనలు నిర్వహిస్తున్నాయి. ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రతను కాపాడటమే తమ ప్రధాన లక్ష్యమని విపక్ష నేతలు చెబుతున్నారు.
ఈ వివాదానికి మరింత ప్రాధాన్యం కల్పిస్తూ ఇటీవల ఓ జాతీయ పత్రిక ప్రచురించిన కథనాన్ని ప్రతిపక్షాలు ప్రస్తావిస్తున్నాయి. ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్‌ సింగ్‌ సంధూ, వివేక్‌ జోషి గత పది నెలల్లో కనీసం 14 సందర్భాల్లో వివిధ నిర్ణయాలపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు ఆ కథనం పేర్కొంది. వీటిలో ఎక్కువగా ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు ఉన్నాయని వెల్లడించింది. ఈ పరిణామాలపై ప్రతిపక్షాలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. అయితే ఎన్నికల సంఘం ఈ అంశంపై స్పందిస్తూ రాజ్యాంగ సంస్థల్లో నిర్ణయాలపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవడం సాధారణ ప్రక్రియేనని, తమ ఉత్తర్వులన్నీ చట్టబద్ధమైన విధానాలను అనుసరించే జారీ చేస్తున్నామని స్పష్టం చేసింది.
మరోవైపు శుక్రవారం కాంగ్రెస్‌ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే, రాహుల్‌ గాంధీతో పాటు ‘ఇండియా’ కూటమి నేతల ప్రతినిధి బృందం రాష్ట్రపతి ద్రౌపదీ ముర్మును కలిసింది. ఎన్నికల సంఘం పనితీరు, ఓటర్ల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియపై తమ అభ్యంతరాలను వివరిస్తూ వినతిపత్రం అందజేసింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ను పదవి నుంచి తొలగించాలని, ఎన్నికల ప్రక్రియలో పారదర్శకత పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలని కోరింది. ఓటర్ల జాబితాల సవరణపై వ్యక్తమవుతున్న ఆరోపణలను సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రతిపక్ష నేతలు పేర్కొన్నారు.
ఇదే సమయంలో ఢిల్లీలోని జంతర్‌ మంతర్‌ వద్ద శనివారం నిర్వహించనున్న సీజేపీ నిరసన నేపథ్యంలో భద్రతా ఆంక్షలు అమల్లోకి వచ్చాయి. ఓటర్ల జాబితాల సవరణను వ్యతిరేకిస్తూ కాక్రోచ్‌ జనతా పార్టీ (సీజేపీ) ఆందోళనకు పిలుపునివ్వగా, ఢిల్లీ పోలీసులు భద్రతా కారణాలతో అనుమతి నిరాకరించారు. నిరసన ప్రదేశానికి చేరుకునేందుకు ప్రయత్నించిన పలువురిని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఈ చర్యలపై ఆమ్‌ ఆద్మీ పార్టీ సహా ప్రతిపక్ష నేతలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపే హక్కును గౌరవించాలని డిమాండ్‌ చేశారు.
ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై విపక్షాలు చేస్తున్న ఆరోపణలను అధికారికంగా నిర్ధారించాల్సి ఉండగా, ఎన్నికల సంఘం తన నిర్ణయాలు చట్టబద్ధమైనవేనని సమర్థించుకుంటోంది. ఈ నేపథ్యంలో రాహుల్‌ గాంధీ చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం పడిపోతుందన్నది రాహుల్‌ వ్యక్తం చేసిన రాజకీయ ధీమా మాత్రమే కాగా, ప్రభుత్వ భవిష్యత్తుపై ఎలాంటి అధికారిక పరిణామం చోటుచేసుకోలేదు. అయినప్పటికీ ఓటర్ల జాబితాల సవరణ, ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత, నిరసనలపై ఆంక్షలు వంటి అంశాల చుట్టూ దేశ రాజకీయాల్లో చర్చ కొనసాగుతోంది.
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌తో పాటు కేంద్రంలోని నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం కూడా పదవి నుంచి దిగిపోతుందని లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్‌ గాంధీ వ్యాఖ్యానించారు. ఆ తర్వాతే దేశంలో ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ పునరుద్ధరణ ప్రారంభమవుతుందని పేర్కొన్నారు. ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR) ప్రక్రియపై ప్రతిపక్షాలు ఆందోళనలు కొనసాగిస్తున్న నేపథ్యంలో శనివారం సామాజిక మాధ్యమం ఎక్స్‌ వేదికగా రాహుల్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి. జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ పదవి నుంచి తప్పుకోవాలని డిమాండ్‌ చేస్తున్న రాహుల్‌, సమస్య ఒక్క ఎన్నికల కమిషనర్‌కే పరిమితం కాదని, ప్రస్తుత ప్రభుత్వ వ్యవస్థలోనే లోతైన సమస్యలు ఉన్నాయని ఆరోపించారు.
జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ వెళ్లిపోతారు.. ఈ ప్రభుత్వమూ పోతుంది: రాహుల్‌ గాంధీ
శనివారం హిందీలో చేసిన పోస్టులో జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ వెళ్లిపోతారని, ఈ ప్రభుత్వం కూడా వెళ్లిపోతుందని, ఆ తర్వాత ప్రజాస్వామ్యాన్ని సరిదిద్దే ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుందని రాహుల్‌ పేర్కొన్నారు. ఈ పోస్టుకు శుక్రవారం పార్లమెంట్‌ సెంట్రల్‌ హాల్‌లో ‘ఇండియా’ కూటమి ఎంపీలను ఉద్దేశించి తాను చేసిన ప్రసంగం వీడియోను జత చేశారు. ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై ప్రతిపక్షాలు వ్యక్తం చేస్తున్న అభ్యంతరాలను ప్రస్తావిస్తూ తమ రాజకీయ పోరాటాన్ని మరింత ఉద్ధృతం చేయనున్నట్లు సంకేతాలిచ్చారు.
శుక్రవారం రాజ్యాంగ సదన్‌లోని సెంట్రల్‌ హాల్‌లో సమావేశమైన విపక్ష ఎంపీలతో రాహుల్‌ మాట్లాడుతూ గత మూడు నాలుగు రోజులుగా కొనసాగిస్తున్న ఒత్తిడిని ఇదే స్థాయిలో కొనసాగిస్తే కేంద్ర ప్రభుత్వం పడిపోతుందని తాను హామీ ఇస్తున్నట్లు వ్యాఖ్యానించారు. ప్రతిపక్షాల నిరసనలు ప్రభుత్వాన్ని ఆందోళనకు గురిచేశాయని అభిప్రాయపడ్డారు. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ వ్యవహారం కంటే తీవ్రమైన సమస్య దేశంలో ఉందని, దానికి పరిష్కారం ప్రస్తుత ప్రభుత్వాన్ని అధికారం నుంచి తప్పించడమేనని పేర్కొన్నారు. ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ కోసం సాగిస్తున్న పోరాటం అత్యంత ముఖ్యమైనదని ఎంపీలకు వివరించారు.
ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియలో అవకతవకలు జరుగుతున్నాయని కాంగ్రెస్‌తో పాటు పలు ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఆరోపిస్తున్నాయి. అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు జాబితాల నుంచి తొలగిస్తున్నారని, ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజల్లో అనుమానాలు పెరుగుతున్నాయని పేర్కొంటున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్‌ చేస్తూ ఢిల్లీలో వరుస నిరసనలు నిర్వహిస్తున్నాయి. ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రతను కాపాడటమే తమ ప్రధాన లక్ష్యమని విపక్ష నేతలు చెబుతున్నారు.
ఈ వివాదానికి మరింత ప్రాధాన్యం కల్పిస్తూ ఇటీవల ఓ జాతీయ పత్రిక ప్రచురించిన కథనాన్ని ప్రతిపక్షాలు ప్రస్తావిస్తున్నాయి. ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్‌ సింగ్‌ సంధూ, వివేక్‌ జోషి గత పది నెలల్లో కనీసం 14 సందర్భాల్లో వివిధ నిర్ణయాలపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు ఆ కథనం పేర్కొంది. వీటిలో ఎక్కువగా ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు ఉన్నాయని వెల్లడించింది. ఈ పరిణామాలపై ప్రతిపక్షాలు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. అయితే ఎన్నికల సంఘం ఈ అంశంపై స్పందిస్తూ రాజ్యాంగ సంస్థల్లో నిర్ణయాలపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవడం సాధారణ ప్రక్రియేనని, తమ ఉత్తర్వులన్నీ చట్టబద్ధమైన విధానాలను అనుసరించే జారీ చేస్తున్నామని స్పష్టం చేసింది.
మరోవైపు శుక్రవారం కాంగ్రెస్‌ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే, రాహుల్‌ గాంధీతో పాటు ‘ఇండియా’ కూటమి నేతల ప్రతినిధి బృందం రాష్ట్రపతి ద్రౌపదీ ముర్మును కలిసింది. ఎన్నికల సంఘం పనితీరు, ఓటర్ల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియపై తమ అభ్యంతరాలను వివరిస్తూ వినతిపత్రం అందజేసింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ను పదవి నుంచి తొలగించాలని, ఎన్నికల ప్రక్రియలో పారదర్శకత పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకోవాలని కోరింది. ఓటర్ల జాబితాల సవరణపై వ్యక్తమవుతున్న ఆరోపణలను సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రతిపక్ష నేతలు పేర్కొన్నారు.
ఇదే సమయంలో ఢిల్లీలోని జంతర్‌ మంతర్‌ వద్ద శనివారం నిర్వహించనున్న సీజేపీ నిరసన నేపథ్యంలో భద్రతా ఆంక్షలు అమల్లోకి వచ్చాయి. ఓటర్ల జాబితాల సవరణను వ్యతిరేకిస్తూ కాక్రోచ్‌ జనతా పార్టీ (సీజేపీ) ఆందోళనకు పిలుపునివ్వగా, ఢిల్లీ పోలీసులు భద్రతా కారణాలతో అనుమతి నిరాకరించారు. నిరసన ప్రదేశానికి చేరుకునేందుకు ప్రయత్నించిన పలువురిని పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఈ చర్యలపై ఆమ్‌ ఆద్మీ పార్టీ సహా ప్రతిపక్ష నేతలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపే హక్కును గౌరవించాలని డిమాండ్‌ చేశారు.
ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై విపక్షాలు చేస్తున్న ఆరోపణలను అధికారికంగా నిర్ధారించాల్సి ఉండగా, ఎన్నికల సంఘం తన నిర్ణయాలు చట్టబద్ధమైనవేనని సమర్థించుకుంటోంది. ఈ నేపథ్యంలో రాహుల్‌ గాంధీ చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం పడిపోతుందన్నది రాహుల్‌ వ్యక్తం చేసిన రాజకీయ ధీమా మాత్రమే కాగా, ప్రభుత్వ భవిష్యత్తుపై ఎలాంటి అధికారిక పరిణామం చోటుచేసుకోలేదు. అయినప్పటికీ ఓటర్ల జాబితాల సవరణ, ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రత, నిరసనలపై ఆంక్షలు వంటి అంశాల చుట్టూ దేశ రాజకీయాల్లో చర్చ కొనసాగుతోంది.